Jeugdjournaal / Uitleg
Bliksem en donder
zondag 27 augustus 2006

Op dit moment woeden er 2000 onweersbuien op aarde. Elke seconde zijn er 100 bliksems in de lucht te zien, de hele dag door! Bliksem en donder zijn verschijnselen die dus iedere dag overal ter wereld voorkomen, maar dat maakt ze niet minder gevaarlijk.

bliksem
 
bliksem
 

Elke onweersbui kan gevaarlijk zijn, zeggen weerdeskundigen. In Nederland slaat de bliksem ieder jaar maar liefst 100.000 keer in. Vaak zijn schuren of huizen met rieten daken de klos. Een bliksemstraal is super heet, maar liefst 25.000 graden Celsius. Schuren en rieten daken vliegen dus meteen in de brand als ze geraakt worden door de bliksem. 

Ondanks dat de bliksem zo vaak inslaat gaan er niet veel mensen dood door bliksem. Gemiddeld overlijden in Nederland per jaar 2 mensen aan een blikseminslag.

bliksem
 
Vroeger dachten mensen dat donder en bliksem het werk was van de goden die boos waren. Inmiddels weten we dat het meestal gebeurt bij grote temperatuurverschillen in de lucht. Wolken kunnen zich dan opladen als een soort batterij. Maar dan een hele sterke batterij. 

Als de wolk helemaal opgeladen is, kan er een bliksemstraal van de wolk naar de aarde schieten. Vaak gebeurt dat via dingen die hoog uitsteken, zoals torens, masten, of bomen.
bliksem
 

Waarom is er onweer?
Onweer is -vreemdgenoeg- belangrijk voor het leven op aarde. Om de aarde hangt een elektrisch veld. Dat veld zorgt (op een ingewikkelde manier) ervoor dat het regent op aarde. Planten en mensen hebben water nodig om te leven.

bliksem
 

Het elektrisch veld om de aarde heeft een spanning van maar liefst 300.000 Volt. Het elektrisch veld heeft continu energie nodig om te blijven bestaan. De energie wordt aangevuld door de 2000 onweersbuien die er altijd zijn op aarde.

Kunstmest
Het elektrisch veld zorgt dus voor regen maar ook nog voor iets anders. Bij iedere bliksem komt er ook een stof vrij die goed is voor planten. Planten groeien er beter van. Eigenlijk is bliksem een soort kunstmestfabriek dus. Zonder onweer kan er eigenlijk ook geen leven op aarde zijn.

bliksem
 

Wat te doen bij onweer

Je kan voorkomen dat je geraakt wordt door bliksem. Let op de volgende dingen:

- Ga nooit op open terrein staan. De bliksem gaat meestal naar het hoogste punt van de omgeving. Niet handig dus als jij het hoogste punt bent. Vooral onweer boven een sportveld kan gevaarlijk zijn. Op een sportveld staan veel ijzeren hekken of doelpalen waar de bliksem makkelijk in kan slaan. Ga dus snel naar binnen als er onweer dreigt.

Stel dat je toch op een open terrein staat, ga dan op je hurken zitten, met je voeten zo dicht mogelijk tegen elkaar aan. Maak je zo klein mogelijk. Maar ga niet op de grond liggen, want dan maak je veel contact met de aarde. Als onweer ergens inslaat heb je een grote kans dat je toch geraakt wordt.

bliksem
 

- Ga nooit onder een boom staan. Of bij een hoge mast of een fiets! Onweer slaat graag in in iets hoogs of in iets van ijzer. Ook de omgeving van een boom of hoge mast kan geladen worden met energie van de bliksem. Iedereen die in de buurt staat, komt dan ook onder stroom te staan.

Zoek een huis op waar je binnen kan. Dat is het veiligst. Maar hou je wel aan de volgende regels in huis. Telefoneren via de vaste lijn kan gevaarlijk zijn tijdens onweer. Dus doe dat niet. Met een mobieltje kan je wel veilig in huis bellen. Ga tijdens onweer niet douchen of in bad zitten. Raak kranen, radiatoren en wasmachines niet aan. Hoe mooi bliksem ook kan zijn, blijf weg van het raam als het onweer op zijn hoogtepunt is. Als bliksem inslaat kan het raam kapot gaan. Trek ook de stekkers uit het stopcontact van gevoelige apparatuur zoals de computer of televisie. Als de bliksem inslaat kunnen apparaten die in het stopcontact zitten, stuk gaan.

bliksem
 

- Ook in de auto zitten (niet in een cabrio, maar gewoon een auto met een dak) is veilig. De auto moet niet onder een boom staan, want als de boom geraakt wordt kan 'ie op de auto vallen. Zorg ook dat je geen ijzeren delen van de auto aanraakt en stap ook niet uit als de bliksem in de auto is geslagen. 

Zet de radio in de auto uit. De radio heeft vaak een antenne. In die antenne kan onweer inslaan.
 
Ga zeker niet zwemmen, varen, surfen, waterskiën of iets anders doen op of in het water. Water geleidt energie enorm goed. Dus als bliksem inslaat raakt het jou ook. Ben je toch op het water tijdens onweer, probeer dan zo snel mogelijk aan de kant te komen.

bliksem
 
Is het onweer ver weg, maak dan foto's want bliksem kan er fantastisch uitzien!

vorige

meer info


Zoeken Sitemap Mail Colofon